Wat patiënten willen weten over AI in je verslag

Ruim 7.500 patiënten gaven de Patiëntenfederatie Nederland hun oordeel over AI in de zorg. Hun belangrijkste vraag ging niet over de techniek. Niet over hoe slim het systeem is of hoe snel het werkt, maar over iets veel eenvoudigers: wie kijkt er mee voordat iets in mijn dossier staat?

Steeds meer zorgverleners laten een AI-tool meeluisteren om het gespreksverslag voor te bereiden. Huisartsen, specialisten, fysiotherapeuten, psychologen: het principe is overal hetzelfde. In dit artikel lees je wat patiënten daarvan vinden, wat ze van jou verwachten, en hoe je dat in een paar zinnen uitlegt.

Het probleem: we praten over AI, maar te weinig met de patiënt

Aan het onderzoek, gepubliceerd in februari 2026, deden 7.511 mensen uit het Zorgpanel van de Patiëntenfederatie mee. Het panel is gemiddeld 69 jaar, 56 procent is hoger opgeleid en 86 procent heeft een chronische aandoening. Het is dus geen afspiegeling van alle Nederlanders, maar wel van een grote groep die vaak bij je in de spreekkamer zit.

Hun houding is voorzichtig positief:

• 46 procent staat (zeer) positief tegenover AI in de zorg.
• 44 procent is neutraal of twijfelt.
• 11 procent is (zeer) negatief.

Een vijfde van de deelnemers kan geen enkel voorbeeld van AI in de zorg noemen. En er is een opvallend verschil tussen mensen met en zonder ervaring: van wie AI in de zorg al heeft meegemaakt, is 62 procent positief, tegen 44 procent van de rest. Onbekend maakt onbemind. Wie het eenmaal heeft gezien, is vaker gerustgesteld.

Wat er verandert: AI in het verslag is voor patiënten geen abstractie meer

Het rapport kijkt ook specifiek naar AI die een gesprek verwerkt tot een verslag in het dossier. Daar is 59 procent positief over, 32 procent twijfelt en 10 procent is negatief. Daarmee scoort het duidelijk beter dan een AI-assistent die zelf met de patiënt communiceert.

Wat patiënten willen weten, is helder:

• De risico's en beperkingen: 76 procent wil daar informatie over.
• Wie er verantwoordelijk is, de zorgverlener of de AI: 72 procent.
• En in hun eigen woorden: wie de tekst controleert, wat er gebeurt bij fouten, of de opname wordt bewaard, of ze kunnen weigeren en hoe hun privacy is geregeld.

De praktijk loopt daar nog achter. Van de deelnemers die al met AI-verslaglegging te maken hadden, kreeg ongeveer de helft uitleg, meestal mondeling. Een kwart kreeg geen uitleg terwijl ze die wel hadden gewild. Wie wel uitleg kreeg, was er overwegend tevreden over: 77 procent.

Wat het voor jou betekent in de praktijk

De voorwaarden die patiënten stellen, zijn geen technische eisen. Ze gaan over jou.

Jij blijft verantwoordelijk. "Zorgverlener blijft verantwoordelijk en aansprakelijk," schrijven deelnemers. Ze willen dat de zorgverlener het eindoordeel houdt.

Jij controleert. "Zolang de gegevens maar correct zijn weergegeven" is volgens het rapport een veelgehoorde voorwaarde.

AI ondersteunt, het vervangt niet. Het persoonlijke contact moet blijven. "AI moet ondersteunen, niet overnemen."

De Patiëntenfederatie beveelt daarom aan het gebruik van AI standaard te melden, en standaard uitleg te geven over risico's, beperkingen en verantwoordelijkheid. "Transparantie en uitleg zijn geen extra's, maar een basisvoorwaarde."

In het rapport beschrijft een deelnemer een ernstige fout in een door AI gemaakt dossier, en volgens de Patiëntenfederatie zijn zulke ervaringen een van de redenen voor minder positieve oordelen. Dat is begrijpelijk. Eén fout in een dossier kan het vertrouwen in een hele praktijk raken. Controle door de zorgverlener is dus niet alleen een veiligheidsmaatregel. Het is precies wat patiënten geruststelt.

Zo pak je het aan: een uitleg in zes zinnen

Een kleine meerderheid van de deelnemers wil informatie mondeling én schriftelijk. Je hoeft er geen lang gesprek van te maken. Deze zes zinnen dekken de vragen die patiënten in het rapport zelf noemen:

1. Wat: "Ik gebruik een hulpmiddel dat ons gesprek omzet in een concept voor het verslag."
2. Waarom: "Dan kan ik u aankijken in plaats van mee te typen."
3. Wie controleert: "Ik lees het concept zelf na en pas het aan voordat het in uw dossier komt."
4. Wie verantwoordelijk is: "Ik blijf verantwoordelijk voor wat er in uw dossier staat."
5. Waar uw gegevens blijven: vertel in één zin waar de gegevens worden verwerkt en wat er met de opname gebeurt, zoals je leverancier dat heeft vastgelegd.
6. Keuze: "U mag ook nee zeggen. Dat heeft geen gevolgen voor uw zorg."

Zet dezelfde tekst in de bevestigingsmail, op je website of op een kaartje in de wachtkamer. Dan is het mondeling én schriftelijk geregeld, en hoeft niemand verrast te worden.

Hoe HealthTalk de vragen van patiënten beantwoordt

We hebben HealthTalk gebouwd voor zorgverleners die hun patiënt willen aankijken in plaats van hun scherm, zonder dat het vertrouwen eronder lijdt. Daarom sluit het product aan op de drie vragen die patiënten het vaakst stellen.

"Wie controleert het verslag?" Jij. HealthTalk maakt van het gesprek een gestructureerd conceptverslag. Het blijft een concept tot jij het hebt gelezen, aangepast en bevestigd. Niets gaat automatisch het dossier in. Zo kun je zin 3 en 4 uit de uitleg hierboven met een gerust hart uitspreken.

"Klopt het wel wat er staat?" Zonder sprekerlabels kan een AI-systeem slecht onderscheiden wie iets zei, en dan belandt een uitspraak bij de verkeerde persoon. Vertelde de patiënt over haar eigen klachten, of over die van haar moeder? HealthTalk gebruikt sprekerherkenning, zodat je in het concept ziet welke uitspraak van wie komt. Dat werkt het best als iedereen een tijdje aan het woord is. Bij iemand die maar één keer "ja" zegt, is jouw controle extra belangrijk, en daarom blijft het ook altijd een concept.

"Waar blijven mijn gegevens?" HealthTalk wordt in Nederland gehost en is gecertificeerd voor NEN 7510, ISO 27001 en MedMij. Certificering als medisch hulpmiddel (MDR) is in voorbereiding. Dat geeft je een concreet antwoord op zin 5, in plaats van "dat zit wel goed".

Tot slot

Patiënten staan open voor AI in het verslag, zeker als ze het eenmaal hebben meegemaakt. Wat ze vragen is eenvoudig: vertel het, leg uit wat er mis kan gaan, en kijk zelf na wat er in hun dossier komt. Dat kost een paar zinnen per consult. Het levert vertrouwen op, en tijd om je patiënt echt aan te kijken.

Benieuwd hoe een conceptverslag van HealthTalk eruitziet bij jouw type gesprekken? Plan een korte demo.